19.II 2026

• Rozprawy

  Zakres i sposób rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego

  11:00

  SK 68/25 | Podmiot inicjujący postępowanie: A. D.

  Skarga konstytucyjna o zbadanie zgodności:

  1) art. 5a § 1, § 10 i § 11 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), rozumianego w ten sposób, że „dopuszczalne jest rozpoznanie wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego przez sąd, który nie spełnia wymogów bezstronności i niezawisłości, albowiem jego skład tworzą sędziowie:

  - powołani na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której ukształtowanie nastąpiło z pominięciem statuowanej w art. 4 Konstytucji RP zasady, by każdy organ władzy posiadał legitymację demokratyczną oraz działającej na podstawie przepisów, co do których brak zgodności z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyrokach: SK 43/06, SK 7/06, K 25/07, K 40/07, SK 57/06, K 62/07, K 5/17 oraz

  - sędziowie, którzy kwestionują sposób ukształtowania składu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2017 r. oraz kwestionują status sędziów powołanych od marca 2018 r., a także są - jako członkowie Komisji Kodyfikacyjnej stanowiącej wewnętrzny organ Rady Ministrów - bezpośrednio podlegli Premierowi i Ministrowi Sprawiedliwości”,

  z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP;

  2) art. 5a § 10 i § 11 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszczalne jest rozpoznanie wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego bez zapewnienia sędziemu gwarancji procesowych przysługujących mu jako uczestnikowi postępowania o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, naruszenie zasady jawności, transparentności w procedurze losowania składu orzekającego według jawnych przejrzystych kryteriów oraz zastosowanych metod; pozbawienie możliwości wysłuchania, pozbawienie możliwości skorzystania z procesowych środków ochrony, co prowadzi do naruszenia prawa do sądu”,

  z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP;

  3) art. 5a § 18 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszczalne jest rozpoznanie wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego bez zapewnienia sędziemu gwarancji procesowych poprzez wyłączenie w postępowaniu odpowiedniego zastosowana przepisów o zażaleniu”,

  z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP;

  4) art. 5a § 1, § 5 i § 6 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszczalne jest abstrakcyjne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z pominięciem konkretnych negatywnych przesłanek uwzględnienia wniosku tj. «okoliczności danej sprawy», «okoliczności dotyczących uprawnionego», «charakteru sprawy» oraz przyjęcie, że brak dowodów wpływu ewentualnego braku bezstronności i niezawisłości na «okoliczności niniejszej sprawy», «okoliczności dotyczących uprawnionego» i «charakteru sprawy» nie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu wniosku”,

  z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 oraz art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP;

  5) art. 5a § 1 w związku z art. 5a § 5 i § 6 w związku z art. 5 § 1c ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszcza kwestionowanie niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu, dopuszcza merytoryczną ocenę prawomocnej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, będącej podstawą powołania na urząd sędziego”,

  z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 oraz art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP;

  6) art. 5a § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszcza kwestionowanie niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego wyłącznie na podstawie «okoliczności towarzyszących powołaniu», dopuszcza merytoryczną ocenę prawomocnej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa przez przyjęcie, że «okoliczności towarzyszące powołaniu» są zawarte w prawomocnej uchwale Krajowej Rady Sądownictwa oraz dopuszcza kwestionowanie niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego wyłącznie na podstawie okoliczności przytoczonych w uchwale, z pominięciem ustawowego obowiązku udowodnienia przez uprawnionego istnienia powyższych niedostatków i powiązania ich z konkretną sprawą i okolicznościami dotyczącymi Wnioskodawcy”,

  z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 oraz art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP;

  7) art. 5a § 1, § 5 i § 6 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszcza w sprawie dotyczącej oceny bezstronności i niezawisłości sędziego sądu administracyjnego wykreowanie pozaustawowych warunków do objęcia urzędu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego”,

  z art. 60 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji RP;

  8) art. 5a § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozumianego w ten sposób, że „dopuszcza w sprawie dotyczącej oceny bezstronności i niezawisłości sędziego sądu administracyjnego zbadanie aktu powołania przez Prezydenta RP na urząd sędziego”,

  z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 oraz art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

  Skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego: sędzia TK Jarosław Wyrembak - przewodniczący, sędzia TK Stanisław Piotrowicz - sprawozdawca, sędzia TK Rafał Wojciechowski, prezes TK Bogdan Święczkowski, sędzia TK Andrzej Zielonacki.

  Dokumenty w sprawie (IPO)

10.III 2026

• Rozprawy

  Zasady i tryb wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego

  12:00

  K 3/26 | Podmiot inicjujący postępowanie: Grupa Posłów na Sejm RP

  Wniosek o stwierdzenie niezgodności: 

  1) art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1422 ze zm.), w zakresie, w jakim przepis ten przyznaje Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej kompetencję do regulowania w uchwale jako akcie wewnętrznej organizacji prac Sejmu zasad oraz trybu zgłaszania kandydata oraz wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego, w tym do dowolnego określenia większości głosów wymaganej dla wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego, 

  z art. 2, 7, 10, 60, 112 i art. 197 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

  2) art. 2 ust. 2 ustawy wymienionej w pkt. 1, w zakresie, w jakim dopuszcza wybór sędziego Trybunału Konstytucyjnego,
  a) z naruszeniem zasady ciągłości działania Trybunału Konstytucyjnego oraz ciągłości i indywidualnego charakteru kadencji sędziego Trybunału Konstytucyjnego z powodu pominięcia mechanizmu zapewniającego urzeczywistnienie tych zasad,
  b) z pominięciem wyboru proporcjonalnie do liczby miejsc wolnych w Trybunale Konstytucyjnym, w szczególności w okolicznościach opisanych pod lit. a, kandydata zgłoszonego przez grupę posłów działających w imieniu klubu parlamentarnego z najliczniejszą liczbą posłów w danej kadencji Sejmu, z wynikającą z preambuły Konstytucji zasadą sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych,  

  z art. 2, art. 4 ust. 1 i 2, art. 10, 60 oraz art. 194 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

  3) art. 4 ust. 1 ustawy wymienionej w pkt 1, w zakresie, w jakim nakłada na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek odebrania ślubowania od osoby wybranej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w trybie i na zasadach, o podstawie prawnej wadliwości których orzekł Trybunał Konstytucyjny, jak również mimo zaskarżenia przepisów stanowiących podstawę wyboru do Trybunału Konstytucyjnego przed wydaniem ostatecznego orzeczenia przez Trybunał, z wynikającą z preambuły Konstytucji zasadą sprawności i rzetelności działania instytucji publicznych, 

  w związku z art. 197 Konstytucji, z art. 2, art. 190 ust. 1 i art. 197 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

  4) art. 26, 30 oraz art. 31 Regulaminu Sejmu RP, w zakresie, w jakim regulują zasady oraz tryb zgłaszania kandydatów oraz wyboru sędziów Trybunału konstytucyjnego, w tym określa większość głosów wymaganą dla wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego

  w związku z art. 2, 7, 10, 60, 112 i art. 197 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
   

  Skład orzekający Trybunału Konstytucyjnego: prezes TK Bogdan Świeczkowski - przewodniczący, wiceprezes TK Bartłomiej Sochański - sprawozdawca, sędzia TK Stanisław Piotrowicz, sędzia TK Rafał Wojciechowski, sędzia TK Andrzej Zielonacki.

  Dokumenty w sprawie (IPO)