Status prawny podmiotów ujawnionych w innych rejestrach, które nie dokonały wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego do 31 grudnia 2015 r. SK 56/22
POSTANOWIENIE
z dnia 31 marca 2026 r.
Sygn. akt SK 56/22
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Jarosław Wyrembak – przewodniczący
Jakub Stelina
Wojciech Sych
Bogdan Święczkowski – sprawozdawca
Rafał Wojciechowski,
po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2026 r., skargi konstytucyjnej B.P. i W.P. o zbadanie zgodności:
1) art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.), dodany przez art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1924), w zakresie, w jakim „przewiduje, że spółki nieprzerejestrowane z rejestru handlowego do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed 1 stycznia 2016”:
a) „utraciły byt prawny (…)”, z art. 22 w związku z art. 2 i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
b) „utraciły byt prawny bez jakiegokolwiek postępowania zapewniającego możliwość obrony praw tych spółek oraz bez uprzedniego [ich] ostrzeżenia (…)”, z art. 45 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 2 i w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji,
c) „utraciły byt prawny i przez to utraciły one nieodpłatnie także całe swoje mienie (…)”, z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 Konstytucji,
d) „utraciły byt prawny i przez to utraciły one nieodpłatnie także całe swoje mienie (…), przy czym zastosowana w tym wypadku sankcja w postaci utraty podmiotowości prawnej, praw majątkowych i udziałów w spółkach jest sprzeczna z deklarowanym przez ustawodawcę celem tej regulacji”, z art. 64 ust. 1 i 3, art. 22 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji,
2) art. 9 ust. 2a zdanie pierwsze oraz art. 9 ust. 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. dodane ustawą z 28 listopada 2014 r., w zakresie, w jakim przewidują:
a) „nacjonalizację majątków (ogółu praw majątkowych) spółek nieprzerejestrowanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed 1 stycznia 2016 oraz utratę przez wspólników tych spółek ich praw majątkowych w postaci udziałów w tych spółkach (…) również w takim zakresie, w jakim wyłączają możliwość obrony praw tych spółek w postępowaniach administracyjnych i sądowych przed przejściem ich majątków (ogółu składników majątkowych) na rzecz Skarbu Państwa”, z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji,
b) „wywłaszczenie ex lege majątków spółek nieprzerejestrowanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed 1 stycznia 2016 (...) w takim zakresie, w jakim wyłączają możliwość obrony praw tych spółek w postępowaniach administracyjnych i sądowych przed przejściem ich majątków (ogółu składników majątkowych) na rzecz Skarbu Państwa oraz wyłączają przez to także pośrednio możliwości obrony praw przez wspólników tych spółek”, z art. 21 ust. 2, art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji,
c) „swoistą konfiskatę majątków (przepadek ogółu praw majątkowych), (...) na rzecz Skarbu Państwa oraz wyłączają przez to także pośrednio możliwości obrony praw przez wspólników tych spółek”, z art. 46, art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji,
3) art. 9 ust. 2b ustawy z 20 sierpnia 1997 r. dodany ustawą z 28 listopada 2014 r. w zakresie, w jakim „przewiduje wygaszenie (nacjonalizację, wywłaszczenie ex lege lub przepadek) praw wspólników spółek nieprzerejestrowanych do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przed 1 stycznia 2016 do udziału tych wspólników w masie likwidacyjnej spółek, które utraciły byt prawny na mocy art. 9 ust. 2a [zdanie pierwsze ustawy z 20 sierpnia 1997 r.] (...)”, z art. 64 ust. 1 i 3, art. 21 ust. 2, art. 46 oraz art. 45 ust. 1 i art. 79 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji,
p o s t a n a w i a:
umorzyć postępowanie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.
Jarosław Wyrembak
Jakub Stelina
Wojciech Sych
Bogdan Święczkowski
Rafał Wojciechowski